Tàu điện ngầm – Wikipedia tiếng Việt

Đối với những định nghĩa khác, xem Metro và Tàu điện Ảnh trong ga Kiep của tàu điện ngầm Moskva, Nga
Đường tàu điện ngầm số 14 tại Paris ( hình chụp tại ga St Lazare ) là một đường tàu điện ngầm không người lái và có những cửa kính đóng mở tự động hóa trên nhà ga

Tàu điện ngầm, còn được gọi là đường sắt đô thị ở Việt Nam[1][2] (tiếng Anh: Rapid traisit, Mass rapid transit (MRT), heavy rail, metro, subway, tube, U-Bahn, underground) là hệ thống giao thông rộng lớn dùng chuyên chở hành khách trong một vùng đô thị, thường chạy trên đường ray. Những tuyến đường này có thể đặt ngầm dưới lòng đất, hoặc trên cao bằng hệ thống cầu cạn. Khác với xe điện mặt đất (tramway), tàu điện ngầm có thể đạt tốc độ cao vì có lối đi riêng, không phải chung đường giao thông với những phương tiện chuyên chở khác.

Tàu điện ngầm chạy nhiều lượt thành nhiều chuyến mỗi ngày trên những tuyến nhất định, nên hoàn toàn có thể luân chuyển số lượng lớn hành khách. Vì có nhiều chuyến, việc đi lại bằng tàu điện thuận tiện và tự do hơn cho hành khách. Đa số những thành phố lớn trên quốc tế đều có mạng lưới hệ thống tàu điện ngầm. Cùng mẫu số với tàu điện ( tramway ) và xe buýt, tàu điện ngầm có những trạm cố định và thắt chặt để dừng cho khách lên xuống nhưng vì có đường đi dành riêng nên tàu điện ngầm đi nhanh hơn, không bị kẹt xe và cũng bảo đảm an toàn hơn .Nước Anh là nước tiên phong trên quốc tế xây đường tàu điện ngầm, đoạn tàu điện ngầm tiên phong chỉ dài 6 km .

Tốc độ chạy tàu điện ngầm nhanh nhất ở Mỹ, đạt 72 km/h. Lượng vận chuyển hành khách lớn nhất ở Moskva (Nga), mỗi năm 2,5 lượt tỉ người. Đường tàu điện ngầm thuận tiện nhất ở Paris (Pháp).[cần dẫn nguồn]

Mức độ tự động hoá quản trị của mạng lưới hệ thống tàu điện ngầm rất cao. Thường không có người quản trị, sau khi hành khách bỏ tiền vào máy tự động hóa, máy sẽ tự động hóa đẩy ra tấm card từ có không thiếu thông tin phân biệt ga xa nhất mà hành khách muốn đến, khi đến cửa ra vào, hành khách nhét vé vào máy soát vé, thanh chắn cửa tự động hóa mở ra. Nếu đi vượt quá quãng đường ghi trên vé thì thanh chắn không mở và hành khách phải bù thêm lượng tiền còn thiếu mới ra được khỏi ga tàu .Đường tàu điện ngầm thường được hiểu là đi ngầm dưới mặt đất, nhưng lúc bấy giờ hơn 60 đường tàu điện ngầm trên quốc tế, chỉ có 10 đường là trọn vẹn trong mặt đất, còn lại là phối hợp giữa trên và dưới mặt đất, ở nơi sầm uất thì phải làm dưới mặt đất, còn lại dùng cầu vượt hoặc đi trên mặt đất để giảm bớt khó khăn vất vả và giá tiền kiến thiết .

Tàu điện ngầm ở 1 số ít nước[sửa|sửa mã nguồn]

 Một thành phố có tàu điện ngầm

 

 Nhiều thành phố có tàu điện ngầm

 Đang xây dựng tàu điện ngầm

 Dự kiến có tàu điện ngầm

 Không có tàu điện ngầm

Các vương quốc có mạng lưới hệ thống tàu điện ngầm .

Các quốc gia có hệ thống tàu điện ngầm đã được đưa vào khai thác (tô mầu xanh lục) và các quốc gia có hệ thống tàu điện ngầm sẽ được đưa vào khai thác trong tương lai (tô mầu vàng)

  • Ở Luân Đôn: được xây dựng và khai triển từ năm 1863. Đến nay Tàu điện ngầm London đã có 415 km và 378 nhà ga, đạt năng lực vận chuyển 2,3 triệu khách/km/năm, vận tốc trung bình đạt 33 km/h.

Tuyến tàu điện ngầm đầu tiên trên thế giới được khánh thành vào ngày 10 tháng giêng 1863 tại Luân Đôn được gọi là Metropolitan Railway. Lúc đó đầu tàu vẫn chạy bằng hơi nước. Nó nối những nhà ga Paddington, King’s Cross, St PancrasEuston, mà nằm tương đối xa ngoài trung tâm thành phố, với Thành phố Luân Đôn.

Tàu điện ngầm đầu tiên nằm tuyến đường City and South London Railway (bây giờ Northern Line), khánh thành vào ngày 4 tháng 11 năm 1890 tại Luân Đôn. Nó dẫn từ trạm Von Stockwell tới King William Street. Bắt đầu từ đó nhiều đô thị lớn khác ở Âu châu cũng làm theo, hy vọng là sẽ giải quyết được vấn đề giao thông trong thành phố.

  • Ở Thành phố New York: được khai triển từ năm 1894. Đến nay Tàu điện ngầm Thành phố New York đã có 471 km và 468 nhà ga, đạt năng lực vận chuyển 3 triệu khách/km/năm, vận tốc trung bình đạt 29 km/h.
  • Ở Paris: khai triển từ năm 1900. Đến nay Métro Paris đã có 214 km và 384 nhà ga, đạt năng lực vận chuyển 4 triệu mỗi ngày, với vận tốc trung bình là 22 km/h. Đặc biệt là đường xe số 14 khai trương năm 1998 hoạt động với các xe hoàn toàn tự động (không người lái).
  • Ở Moskva: khai triển từ năm 1935. Đến nay metro Moskva đã có 265 km và 164 nhà ga, đạt năng lực vận chuyển 12,1 triệu hành khách/km/năm, vận tốc trung bình đạt 41 km/h.

Danh sách những vương quốc có mạng lưới hệ thống tàu điện ngầm[sửa|sửa mã nguồn]

Tàu điện ngầm ở Nước Ta[sửa|sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

Dự án tại việt nam :

Tàu điện ngầm – Wikipedia tiếng Việt

Bài viết liên quan
Hotline 24/7: O984.666.352
Alternate Text Gọi ngay